Nieuws

Gezamenlijk belang of eigen belang?

22.05.2012

Succesvolle ondernemingen blinken doorgaans uit in het feit dat iedereen binnen het bedrijf zich wil inzetten voor de onderneming. Doelstellingen zijn door de ondernemer helder geformuleerd. Het gezamenlijk belang nastreven staat dan hoog in het vaandel en niet het individuele belang. In een dergelijke organisatie spant een ieder zich in om er voor zijn of haar klanten het maximum uit te halen. De ondernemer kent de behoeften en wensen van de klanten en weet daar een passende oplossing voor te vinden. De neuzen staan dezelfde kant op. Op het moment dat een neus de andere kant op staat, wordt dit dan ook direct gecorrigeerd door de organisatie (collega’s).

 

Minder succesvolle ondernemingen kenmerken zich onder andere doordat niet iedereen binnen de organisatie voor het gezamenlijke doel gaat, maar voor het eigen belang. Het persoonlijke financiële gewin staat dan voorop en niet het ondernemingsbelang of beter het klantbelang. Het is de ondankbare taak voor een manager dan wel de ondernemer om dit dan te corrigeren. Vaak speelt mee dat men niet goed weet waarvoor men in de markt is. Doelstellingen zijn vaak niet duidelijk geformuleerd.

Opvallend is dat het in de huidige maatschappij gebruikelijk is geworden om vooral voor jezelf op te komen. Het individu staat boven de gemeenschap. Dit maatschappelijk verschijnsel heeft zijn weerslag in bedrijven en dient dan ook goed gemanaged te worden. Enerzijds hebben we te maken met kritische individuen en anderzijds met een onderneming die het moet hebben van het totaal van samenwerking tussen die individuen. Als ieder individu in een dergelijke onderneming zich inzet voor het gezamenlijke belang, dan ontstaat er een organisatie en een basis voor een mooi inkomen voor alle betrokkenen.

Wat mij opgevallen is bij ondernemingen die in zwaar weer zitten is dat de individuen zich voorzal zorgen maken om hun eigen belang, daardoor het grotere belang uit het oog verliezend en dat klanten daardoor hard weglopen. Klanten doen immers liever zaken met een organisatie dan met kibbelende individuen. De structuur die de organisatie vormt is dan verdwenen en dan is een onderneming ten dode opgeschreven. Vaak wordt in zo’n geval een crisismanager of een interim-manager ingehuurd om te kijken of de zaak nog te redden valt.

Wat opvalt is dat op landelijk niveau veel parallellen te vinden zijn. De financiële dijken staan op springen, de EU dreigt met boetes, de credit rating bureaus dreigen met afwaardering, de staatsschulden lopen open de leenrenten dreigen als gevolg daarvan te verdubbelen. De financiële ramp is niet te overzien. Als Nederlands staatsburger hoop je dat onze bestuurders en politici gezamenlijk optrekken om deze dreigende gevaren te keren voor het gezamenlijke landsbelang. Op 26 april zagen we dat slecht vijf partijen dit konden opbrengen en dat drie grote partijen vooral met zichzelf bezig waren. Overigens ben ik politiek niet zo goed onderlegd, maar dit beeld van ‘eigen’ belang versus ‘gemeenschappelijk’ belang is bij mij blijven hangen.

Ook vraag ik mij wel eens af welke doelstelling een staat heeft? Waar willen wij gezamenlijk staan over vijf jaar? Hebben wij een gemeenschappelijke doelstelling? Of leven wij gewoon voort zonder na te denken wat de dag van morgen gaat brengen. Met als gevolg dat onze kinderen onze lasten mogen gaan dragen?

Als een onderneming functioneert zoals onze staat functioneert, dan houdt het denk ik snel op. Moet u zich eens voorstellen: De ondernemer kent de behoeften van zijn klanten niet. Hij kan zijn werknemers niet goed aangeven wat de doelstelling is en waarvoor zij in de markt zijn. Gevolg is dat iedere medewerker doet wat hem goeddunkt om in ieder geval zijn eigen belangen veilig te stellen. Het zou dan mooi zijn als alle betrokkenen, ondernemer en werknemers gezamenlijk aan tafel gaan, het eigen belang opzij zet of beter: water bij de wijn doet, om het geheel te redden. Dan kan het allemaal weer goed komen.

  • drs. W.A.K.H.F. van der Pol RA  

    Ondernemen is:  Eerst denken dan doen, maar soms simpelweg risico’s nemen’

    drs. W.A.K.H.F. van der Pol RA